مجله مترجم بخشی از شماره 47 خود را به تجلیل از کوششهای مترجم معاصر، خشایار دیهیمی اختصاص داد. آن چه در ذیل می خوانید نامه ای است که پس از خواندن مجله مترجم شماره 47 برای سردبیر و صاحب امتیاز آن، جناب آقای دکتر خزاعی فر ارسال کردم.

به نام خدا 

با سلام به استاد عزیز، دکتر خزاعی فر

از زمانی که خبر یافتم بخشی از شماره 47 مترجم به مترجم فرهیخته و صاحب صلاحیت، خشایار دیهیمی اختصاص یافته است بی نهایت خوشحال شدم. از زمان دریافت این خبر تا خرید این شماره لحظه شماری می کردم که ببینم درباره این مترجم ارجمند چه مطالبی درج شده است. ولی متاسفانه با خواندن بخش اختصاص یافته به دیهیمی به کل نا امید شدم. تمامی مقالات به نوعی تقدیر و تشکر کلی بود از نقش این مترجم در رشدِ آگاهی ما در باب ادبیات و سیاست و ایجاد مجموعه هایی نظیر نسل قلم و دیگر موارد. اینها را هر کس که به نوعی دیهیمی را بشناسد می داند. این که دیهمی در به راه افتادن نگاه نو چقدر موثر بوده است برای منِ مترجم و شیفته ی دیهیمی چندان در درجه ی اول اولویت قرار ندارد. این موارد را از هر کجا می توان به دست آورد. در این شماره متاسفانه حتی لیست کامل آثار دیهیمی که با فونت ریز از دو یا سه صفحه هم تجاوز نمی کرد نیامده است.حتی یک صفحه به قلم خود دیهیمی در این شماره نیست! انگار دیهیمی به رحمت خدا رفته است و اکنون پس از مرگش، افرادی در مناقبش به ایراد سخن پرداخته اند!!

آن چه منِ خواننده و مترجم جوان از چنین شماره ای انتظار داشتم نه چنین تعریف و تمجیدهایی بود. هر چند چنین سپاس هایی هم لازم بود ولی می شد بسیار مختصر در حد یک پاراگراف از هر کدام از نظر دهندگان درج کرد. ولی  اصل مطلب می توانست چنین باشد:

یک مصاحبه تخصصی و مفصل دست کم در حدود ده الی پانزده صفحه با خشایار دیهیمی که می توانست موارد ذیل را در بر بگیرد:

1-      چگونه انگلیسی را به تنهایی و این گونه پر مغز آموخته است.؟

2-      چگونه به صرافت افتاد که دست به ترجمه بزند و دلیل روانشناختی حرکت به سوی ترجمه در او چه بود؟

3-      چرا به رغم داشتن مدرک دانشگاهی در یکی از شاخه های علوم پایه گرایش به سمت علوم انسانی یافت و چرا از میان علوم انسانی به ادبیات و تاریخ و سیاست و دانش اجتماعی روی آورد؟

4-      چگونه فارسی خود را چنین تقویت کرده است؟

5-      شرایط معادل سازی برای اصطلاحات جدید از دیدگاه ایشان چیست؟

6-      واحد ترجمه از دیگاه ایشان چیست و چرا؟

7-      نحوه ترجمه یک صفحه متن انگلیسی توسط ایشان چگونه است؟ منظور روند عملی ترجمه کردن یک صفحه متن انگلیسی است.

8-      ویرایشِ ترجمه چیست؟ چگونه اعمال می شود؟ حدود اجرای آن تا چه اندازه است؟ و چگونه به کار مترجم کمک می رساند؟

9-      چگونه ترجمه خود را از نامفهوم بودن پیراسته می سازد؟

10-   چگونه سبک خود را متناسب با موضوع تغییر می دهد؟

11-   ویژگیهای ترجمه متون ادبی و مرتبط با ادبیات، علوم اجتماعی و علوم سیاسی از نظر ایشان چیست؟

12-   چالشهای فراروی مترجم در زمینه های فوق  چیست؟

13-    چه مترجمانی بر کار وی تاثیر داشته اند؟ چگونه؟

14-   مشکلات ترجمه در ایران در زمینه های کاری وی چیست و چگونه برطرف می شود یا به حداقل می رسد؟

15-    نقد ترجمه از نظر ایشان چیست و چگونه به کیفیت کاری مترجم کمک می رساند؟ و وضعیت آن در ایران به چه شکل است؟

16-   نقش مطالعه در زمینه موردِ ترجمه از نگاه ایشان چیست؟

17-   نقش اطلاعات عمومی مترجم در ترجمه چگونه است و فرهیختگی مترجم به چه معناست؟

18-    مشکلات فرا روی مترجم حرفه ای در ایران چیست؟

19-   مشکلات نشر برای مترجم چیست و چگونه به حداقل می رسد؟

20-    مشکلات کار مجموعه ای نظیر نسل قلم چیست؟ مشکلات کار دایره المعارفی نظیر نویسندگان روس چیست؟

21-    توصیه ی وی به مترجمان جوان از نظر زبان آموزی، تقویت فارسی، مشخص ساختن حوزه کاری و آموختن از دیگران چیست؟

چنین سوالاتی و نظیر اینها می تواند راهگشا و آموزنده باشد. امید که در کارهای آینده در نظر گرفته شود.

با امید به موفقیت برای شما

عبدالرضا شهبازی